U Centru za kulturu Lopare juče je održana izložba najreprezentativnijih rezultata dvogodišnjeg istraživanja biodiverziteta planine Majevice, koja su sprovedena s ciljem izrade Studije za proglašenje ovog područja parkom prirode.
Izložbu su organizovali članovi i saradnici Udruženja građana „Čuvari Majevice“, uz podršku lokalne zajednice, istraživača i okolišnih organizacija, a događaj je okupio građane, aktiviste i predstavnike institucija koji dijele poruku – Majevica mora biti trajno zaštićena.
Na izložbi su predstavljeni ključni nalazi terenskih istraživanja sprovedenih tokom 2024. i 2025. godine, koja su potvrdila izuzetno bogatstvo flore, faune i geološko-paleontološkog nasljeđa Majevice. Istraživanjima je dokazano prisustvo velikog broja rijetkih, endemskih i zaštićenih vrsta biljaka, gljiva i životinja, uključujući šišmiše, ptice grabljivice, vodozemce, gmizavce i brojne vrste insekata. Posebno su istaknuti nalazi značajnih šumskih ekosistema, sa vrstama poput bukve, jele, smrče, bora, ali i reliktnim i rijetkim biljnim zajednicama.
Predstavljeni rezultati jasno ukazuju da Majevica ima sve preduslove da dobije status parka prirode, što je predviđeno i Prostornim planom Republike Srpske. Lokalni okolišni pokreti podsjetili su da su još 2024. godine Ministarstvu za prostorno uređenje, građevinarstvo i ekologiju RS podnijeli zahtjev za proglašenje Majevice zaštićenim područjem, te da je izrada Studije zaštite ključni korak u tom procesu.
„Rezultati istraživanja jasno pokazuju da Majevica ima neprocjenjivu prirodnu i kulturnu vrijednost. Naša poruka je jednostavna, zaštita Majevice nije prepreka razvoju, već jedina garancija da će ovaj kraj imati budućnost“, istakla je Andrijana Pekić iz „Čuvari Majevice“.
Na izložbi je skrenuta pažnja i na izuzetnu kulturno-historijsku vrijednost Majevice. Naime, prema istraživanjima Zavoda za zaštitu i korištenje kulturno-historijskog i prirodnog naslijeđa Tuzlanskog kantona, na ovom području evidentirano je oko 40 lokaliteta sa stećcima, dok se najveća nekropola stećaka u Bosni i Hercegovini nalazi upravo na Majevici, na razmeđi sela Piperi i Jablanica. Ovi nalazi dodatno potvrđuju da je Majevica prostor od izuzetne vrijednosti, ne samo za lokalnu zajednicu već i za cijelu Bosnu i Hercegovinu.
Tokom događaja snažno je naglašena poruka lokalne zajednice da razvoj ovog kraja vide isključivo kroz održive modele; očuvanu prirodu, zdravu poljoprivredu i stočarstvo po kojima je Majevica oduvijek bila poznata, te odgovorno korištenje turističkih potencijala. Građani poručuju da odbacuju modele razvoja zasnovane na eksploataciji litijuma i drugih takozvanih kritičnih mineralnih sirovina, koji bi, kako strahuju, dugoročno ugrozili pitku vodu, zemljište, zdravlje ljudi i opstanak zajednica ovog kraja.
„Održiva poljoprivreda, stočarstvo i odgovoran turizam su modeli razvoja koji čuvaju prirodna dobra i donose dugoročnu korist ljudima. Rudarenje litijuma nosi rizike koje Majevica i njeni stanovnici ne mogu i ne smiju prihvatiti,“ naglasila je Snežana Jagodić Vujić iz Ekološkog udruženja “Eko Put” Bijeljina.
Podsjećamo da je više od šest hiljada građana iz Bijeljine, Zvornika, Lopara i Ugljevika potpisalo peticiju kojom se od Narodne skupštine Republike Srpske traži moratorijum na sva geološka istraživanja i eksploataciju ruda na Majevici. Uprkos tome što je Narodna skupština RS dva puta odbila da podrži inicijativu za zabranu rudarenja litijuma, Skupština opštine Lopare je u julu 2025. godine jednoglasno usvojila Rezoluciju o sprječavanju otvaranja rudnika litijuma na Majevici, jasno poručivši da se protivi bilo kakvim dogovorima s domaćim ili stranim investitorima.
S današnje izložbe poručeno je da Majevica nije prostor za kratkoročne interese i rizične projekte, već dom za oko pola miliona ljudi koji na ovom području žive, rade i planiraju svoju budućnost. Zajednica želi razvoj koji će stvarati nove prilike za mlade, ohrabriti dijasporu da ulaže u ovaj kraj i omogućiti prosperitet, ali isključivo razvoj koji je u harmoniji s prirodom i ljudima.
