U novembru 2019. u Federalnom parlamentu objavljeni su šokantni podaci o zlostavljanju štićenika u Zavodu Pazarić. Uslijedile su brojne aktivnosti u kojima su se nadležni obavezali da će se stanje ispitati i osigurati bolje stanje u ustanovama socijalne zaštite generalno. Paralelno, i narednih godina Ured za reviziju institucija u Federaciji BiH provodio je kontrolu finansijskog poslovanja ovih institucija. Izvještaji su dostavljani i osnivaču – Federalnom parlamentu, a poštivanje preporuka bilo bi dio napora da se stanje u ustanovama socijalne zaštite zaista i poboljša.
Ove godine federalni revizori su objavili da su obustavili reviziju sljedećih ustanova socijalne zaštite: Ustanova za socijalno zbrinjavanje i zdravstvenu njegu Ljubuški; Ustanova za socijalno zbrinjavanje, zdravstvenu njegu, odgoj i obrazovanje Pazarić; Ustanova za socijalno zbrinjavanje i zdravstvenu njegu Drin; Ustanova za socijalno zbrinjavanje i zdravstvenu njegu Bakovići i Ustanova za socijalno zbrinjavanje, odgoj i obrazovanje Sarajevo.
Ured je planirao provesti finansijske revizije ustanova za 2025. godinu. Tokom pripremnih aktivnosti utvrđeno je da ne postoje preduslovi za obavljanje finansijskih revizija:
– Neprihvatljivost okvira finansijskog izvještavanja proizlazi iz normativnih nejasnoća i proturječnosti, kao i iz činjenice da ne postoji jasno propisan i konzistentan skup pravila koji bi predstavljao odgovarajući osnov za sastavljanje finansijskih izvještaja i za njihovo revidiranje prema profesionalnim standardima. U takvim okolnostima nastavak revizijskih angažmana ne bi bio u skladu s profesionalnim obavezama Ureda, te bi mogao dovesti u zabludu korisnike revizorskih izvještaja – navode iz Ureda.
Nepravilnosti uočene tokom revizije mogu itekako uticati na kvalitet boravka štićenika u Zavodu, pa je osiguranje provođenja revizije u interesu i štićenika i javnosti. Zbog toga je propust koji je doveo do nemogućnosti kontrole poslovanja odraz nebrige institucija za ove ustanove. Dakle, potpuno suprotno onome na što su se obavezali kada su 2019. isplivali strašni detalji postupanja prema štićenicima socijalnih ustanova.
Članom 69, stav 4, Zakona o ustanovama socijalne zaštite FBiH koji je usvojen 2022. godine definisano je da ove ustanove vode finansijsko polovanje i izvještavanje i poslovne knjige po analitičkom kontnom planu za budžet i budžetske korisnike FBiH. Ali ova odredba je u suprotnosti sa Zakonom o budžetima u FBIH, u skladu sa kojim su ove ustanove vanbudžetski korisnici. Zbog toga ne ispunjavaju uslove za primjenu propisa koji se odnose na budžetsko računovodstvo i izvještavanje. Nijednim drugim zakonom nije propisan primjenjiv okvir izvještavanja za ustanove.
Iz Ureda je sada saopšteno da budući da okvir finansijskog izvještavanja za ustanove nije prihvatljiv shodno ISSAI-ju 2210 i MRevS-u 210, revizija će biti obustavljena.
U 2022., godini usvajanja Zakona o ustanovama socijalne zaštite FBiH, Ured je poslao svoje mišljenje Federalnom ministarstvu rada i socijalne politike navodi se da Nacrtom zakona nije definisan okvir finansijskog izvještavanja za federalne ustanove socijalne zaštite. Upućuju da se mora jasnije definisati vođenje poslovnih knjiga i okvir finansijskog izvještavanja. Na čelu ovog ministarstva tada je bio Vesko Drljača.
Neprihvatljivost okvira finansijskog izvještavanja proizlazi iz normativnih nejasnoća i proturječnosti, kao i iz činjenice da ne postoji jasno propisan skup pravila koji bi predstavljao odgovarajući osnov za sastavljanje finansijskih izvještaja:
-U takvim okolnostima nastavak revizijskih angažmana ne bi bio u skladu s profesionalnim obavezama Ureda, te bi mogao dovesti u zabludu korisnike revizorskih izvještaja – navode revizori.
Neprovođenje finansijskih revizija ustanova povećava rizik da finansijske informacije koje se koriste u svrhu praćenja finansijskog poslovanja i donošenja odluka nisu potpune, tačne ili uporedive, što može uticati na kvalitet nadzora, donošenje finansijskih i drugih strateških odluka, te ostvarivanje principa transparentnosti i odgovornosti u upravljanju sredstvima, upozoravaju iz Ureda:
– Smatramo da je u javnom interesu da se osiguraju preduslovi za provođenje finansijskih revizija shodno važećim profesionalnim standardima, kako bi zakonodavno tijelo/osnivač, resorno ministarstvo i šira javnost raspolagali pouzdanim informacijama o poslovanju ustanova – navode.
Ured je obavještenje, između ostalih, dostavio i ustanovama socijalne zaštite, Federalnoj vladi, Parlamentu FBiH, resornom ministarstvu.
Izvor: Žurnal
